زئولیت

«زئولیت» (Zeolite) به‌عنوان «غربال‌گر» در فیلتر مولکولی در بیش‌تر فرایندهای جذبی کاتالیستی نفت و گاز و پتروشیمی، صنایع شوینده، کنترل آلودگی، تولید اکسیژن، تصفیه‌ی گازها، ذخیره‌سازی انرژی خورشیدی، کشاورزی و … کاربرد دارد.
ساختار منظم و فضاهای با ابعاد مولکولی در زئولیت، جایگیری و جداشدن اتم‌هایی با قطر کوچک‌تر را در خود آسان کرده است.
هم‌چنین «زئولیت» دارای خواصی مانند: ظرفیت بالای تبادل یون کاتیونی و خاصیت کاتالیستی، خاصیت جذب آب و سایر مولکول‌ها بدون ایجاد هیچ تغییر فیزیکی است.
اگر بخواهیم به تاریخچه‌ی کشف زئولیت و برخی از کانی‌های آن اشاره داشته باشیم می‌توانیم از موارد ذیل صحبت کنیم:
«کرانستد» (F. A. F. Cronstedt) کانی‌شناس سوئدی در سال ۱۱۳۵ (۱۷۵۶ میلادی) – هم‌زمان با کشف «استیلبیت» (کانی سیلیکات هیدراته) -(Al, Ca, Na)، «زئولیت»ها را به‌عنوان گروهی از کانی‌ها معرفی کرد.
واژه‌ی «زئولیت» از واژگان یونانی δεοσ و λίθοσ به‌معنی «سنگ جوشان» اقتباس شده است زیرا هنگامی که در برابر حرارت «فوتک کانی‌شناسی» قرار می‌گیرد و گرم می‌شود آب آن به‌صورت بخار بیرون می‌رود و منظره‌ای همانند: جوشیدن پدید می‌آورد


به‌عنوان «غربال‌گر» در فیلتر مولکولی در بیش‌تر فرایندهای جذبی کاتالیستی نفت و گاز و پتروشیمی، صنایع شوینده، کنترل آلودگی، تولید اکسیژن، تصفیه‌ی گازها، ذخیره‌سازی انرژی خورشیدی، کشاورزی و … کاربرد دارد.
ساختار منظم و فضاهای با ابعاد مولکولی در زئولیت، جایگیری و جداشدن اتم‌هایی با قطر کوچک‌تر را در خود آسان کرده است.
هم‌چنین «زئولیت» دارای خواصی مانند: ظرفیت بالای تبادل یون کاتیونی و خاصیت کاتالیستی، خاصیت جذب آب و سایر مولکول‌ها بدون ایجاد هیچ تغییر فیزیکی است.
اگر بخواهیم به تاریخچه‌ی کشف زئولیت و برخی از کانی‌های آن اشاره داشته باشیم می‌توانیم از موارد ذیل صحبت کنیم:
«کرانستد» (F. A. F. Cronstedt) کانی‌شناس سوئدی در سال ۱۱۳۵ (۱۷۵۶ میلادی) – هم‌زمان با کشف «استیلبیت» (کانی سیلیکات هیدراته) -(Al, Ca, Na)، «زئولیت»ها را به‌عنوان گروهی از کانی‌ها معرفی کرد.
واژه‌ی «زئولیت» از واژگان یونانی δεοσ و λίθοσ به‌معنی «سنگ جوشان» اقتباس شده است زیرا هنگامی که در برابر حرارت «فوتک کانی‌شناسی» قرار می‌گیرد و گرم می‌شود آب آن به‌صورت بخار بیرون می‌رود و منظره‌ای همانند: جوشیدن پدید می‌آورد.

در حال حاضر واژه‌ی «زئولیت» به هر نوع «آلومینیوسیلیکاتی» که ویژگی‌های زئولیت‌ها را نشان دهد اطلاق می‌شود.
در سال ۱۲۲۴ (۱۸۴۵ میلادی) مشخص شد بعضی از خاک‌ها توانایی آن را دارند تا نمک‌های آمونیم را در خود نگاه دارند.
«دامور» (Damour) در سال ۱۲۳۶ (۱۸۵۷ میلادی) دریافت بی آن‌که شبکه‌ی زئولیت‌ها از هم بپاشد و ویران شود می‌تواند آب خود را از دست بدهد یا آبگیری کند.
«فریدل» (Feriedel) در سال ۱۲۷۵ (۱۸۹۶ میلادی) دریافت مایعات گوناگون مانند: بنزین، الکل، کلروفرم و جیوه به‌وسیله‌ی زئولیت‌هایی که آب خود را از دست داده‌اند جذب می‌شوند.
«گراند جین» (Grand Jean) در سال ۱۲۸۸ (۱۹۰۹ میلادی) نشان داد که بعضی از زئولیت‌ها نظیر: «شابازیت» دارای خاصیت جذب بعضی از گازها نظیر: هیدروژن، اسید سولفوریک، آمونیاک و … هستند.
«ویگل» (Weigel) و «استینهوف» (Steinhoff) در سال ۱۳۰۴ (۱۹۲۵ میلادی) و «مک بین» (McBain) در سال ۱۳۱۱ (۱۹۳۲ میلادی) به ویژگی «غربال مولکولی» زئولیت‌های آب‌زدایی شده پی بردند.
در سال ۱۲۹۳ (۱۹۱۴ میلادی) یک فهرست نوزده‌تایی از زئولیت‌ها ارائه شد و از آن به بعد به‌طور میانگین هر سه سال یک نوع زئولیت جدید کشف شد به‌گونه‌ای که امروزه بالغ بر ۴۱ نوع زئولیت طبیعی ثبت شده است.
در بررسی‌های آغازین تنها بلورهای زئولیتی با خاستگاه هیدروترمال موجود در سنگ‌های آذرین به‌عنوان زئولیت شناخته می‌شدند و از آن‌جایی که این‌گونه زئولیت‌ها، انباشته‌ها یا کانسارهایی اقتصادی و مطلوب نبودند لذا شیمیدان‌ها تلاش‌های فراوانی کردند تا بتوانند زئولیت‌ها را به‌طور مصنوعی تهیه کنند.
ساخت نخستین زئولیت‌های مصنوعی در سال ۱۲۶۹ (۱۸۹۰ میلادی) گزارش شده است؛ برای مثال «موردنیت» (Mordenit)، «هلاندیت» (Helandit) و «کلینوپتیلولیت» (Clinoptilolite) به‌ترتیب در سال‌های ۱۹۴۸، ۱۹۶۳ و ۱۹۷۷ میلادی به‌طور مصنوعی ساخته شدند.
«ای. جانسون» (A. Johannsen) در سال ۱۲۹۳ (۱۹۱۴ میلادی)، «سی. اس. راس» (C. S. Ross) و «بریدلی» (W. H. Bradley) در سال ۱۳۰۷ (۱۹۲۸ میلادی)، «کر» (Kerr) در سال ۱۳۱۰ (۱۹۳۱ میلادی)، «ای. پوسناک» (E. Posjnak) و «ام. ان. براملت» (M. N. Bramlette) در سال ۱۳۱۲ (۱۹۳۳ میلادی) و «فنر» (Fnner) در سال ۱۳۱۵ (۱۹۳۶ میلادی) به وجود زئولیت‌ها در توف‌های آئوسن، رسوب‌های دریاچه‌های شور، بنتونیت‌ها و … اشاره کرده‌اند.
احتمالاً قدیمی‌ترین گزارش زئولیت‌ها از سنگ‌های رسوبی در سال ۱۸۷۶ توسط «لو» (Lou) منتشر شده است، وی وجود «شابازیت» در توف‌های لایه‌ای نزدیک منطقه‌ی «بووی» (Bowie) آریزونا را گزارش کرده است.
در سال ۱۸۵۴، «کومبز» (Coombs) به حضور چندین نوع زئولیت گوناگون در سنگ‌های دگرگونه‌ی دمای پایین زلاندنو پی برد. این رویداد میدان دید و فکر زمین‌شناسان را در مورد زئولیت‌ها گسترش داد.
در سال ۱۸۹۱، «رنارد» (Renard) و «مورای» (Murray) در جریان انجام تحقیقات زمین‌شناسی‌ کشتی «چالنجر» وجود زئولیت‌هایی از نوع «فیلیپسیت» و «کلینوپتیلولیت» را در نهشته‌های ژرف دریا گزارش کردند.
گسترش روزافزون مطالعه‌های انجام شده بر روی زئولیت‌ها، حضور آن‌ها را در بسیاری از کشورها از آن شمار: امریکا، ژاپن، چین، کره، مکزیک، ایران، ترکیه، آلمان، مجارستان، بلغارستان، ایتالیا و … مشخص ساخته است.

1 دیدگاه

  • Matfluede

    Viagrapurchase Indomethacin Online Order No Rx Usa Buy Viagra Oral Jelly buy generic cialis Vendo Viagra Milano

  • ارسال دیدگاه

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.